काठमाडौं — बेलायतमा उच्च शिक्षा हासिल गर्ने सपना बोकेका हजारौं नेपाली विद्यार्थी हाल गम्भीर आर्थिक चुनौतीको सामना गरिरहेका छन्। बेलायती पाउन्ड (GBP) को मूल्य नेपाली रुपैयाँको तुलनामा निरन्तर बढ्दै गएपछि विद्यार्थी र तिनका परिवारमाथि थप ऋणको भार थपिने अवस्था सिर्जना भएको छ।
दरमा उल्लेख्य वृद्धि, विद्यार्थी पीडित
हालको विनिमय दर अनुसार १ पाउन्ड बराबर करिब २०५ नेपाली रुपैयाँ पुगेको छ। सन् २०२४ मा यही दर १६१ देखि १६५ रुपैयाँको हाराहारीमा रहेको थियो। यसको अर्थ, दुई वर्षभन्दा कम समयमै विद्यार्थीहरूले तिर्नुपर्ने रकम झन्डै २५ प्रतिशतले बढेको छ — जुन धेरै मध्यम वर्गीय परिवारका लागि सहन गाह्रो बोझ बनेको छ।
बेलायतमा पढ्न गएका वा जाने तयारीमा रहेका विद्यार्थीहरूले ट्युसन फी, हवाई भाडा, आवास भाडा र दैनिक खर्च सबै पाउन्डमै तिर्नुपर्छ। दर बढ्दा पहिले अनुमान गरिएको बजेटभन्दा लाखौं रुपैयाँ थप खर्च गर्नुपर्ने बाध्यतामा विद्यार्थीहरू परेका छन्, जसले गर्दा धेरैको पढाइको योजना नै अन्योलमा परेको छ।
ऋणको भारमा थप चाप, अभिभावकको पीडा
नेपालमा धेरैजसो परिवारले जग्गा-जमिन बन्धकी राखेर वा ऋण लिएर छोराछोरीलाई विदेश पढाउन पठाउने गर्छन्। यस्तो अवस्थामा विनिमय दरमा आएको अचानक उतारचढावले पहिले नै ऋणको भारमा रहेका परिवारलाई थप आर्थिक त्रासमा पारेको छ। धेरै विद्यार्थीले आफ्नो शिक्षालाई निरन्तरता दिन थप ऋण लिनुपर्ने वा पार्ट-टाइम काम बढाउनुपर्ने बाध्यतामा परेको बताएका छन्।
शिक्षा परामर्शदाताहरूका अनुसार, विशेषगरी सिमान्तकृत र न्यून आय भएका परिवारका विद्यार्थीहरू सबैभन्दा बढी प्रभावित भएका छन्, किनभने उनीहरूसँग विनिमय दरमा आउने अचानक परिवर्तनसँग जुध्ने आर्थिक लचकता हुँदैन।
विशेषज्ञको दृष्टिकोण
आर्थिक विश्लेषकहरूका अनुसार बेलायतको मौद्रिक नीति र बैंक अफ इङ्ल्यान्डको ब्याजदर निर्णयसँगै विश्वव्यापी मुद्रा बजारको उतारचढावले पाउन्डको मूल्यलाई प्रभाव पारिरहेको छ। आगामी महिनाहरूमा पनि यसमा थप परिवर्तन आउन सक्ने विश्लेषकहरूको आकलन छ, जसले विद्यार्थीहरूको चिन्तालाई अझ बढाएको छ।
निष्कर्ष
बेलायतमा उच्च शिक्षा हासिल गर्ने सपना देखेका सयौं नेपाली विद्यार्थीका लागि हाल विनिमय दरको उतारचढाव एउटा ठूलो अवरोधका रूपमा खडा भएको छ। विशेषज्ञहरूले विद्यार्थी र अभिभावकलाई विनिमय दरको अवस्थालाई ध्यानमा राखी सोचसमेत गरी योजना बनाउन, र सम्भव भएसम्म वैकल्पिक आर्थिक स्रोतहरू खोज्न सुझाव दिएका छन्।
